Rekuperator jest to urządzenie wykorzystywane w układach wentylacyjnych, które zapewnia rekuperację (odzyskiwanie) ciepła z powietrza wywiewanego na zewnątrz budynku. Rekuperator jest wymiennikiem ciepła. Do dostarczenia ciepła z wydmuchiwanego powietrza do nadmuchiwanego wykorzystuje się rozmaite konstrukcje rekuperatorów: z czynnikiem pośrednim (np glikol lub freon), z obiegiem automatycznym w tym rura ciepła, z obiegiem wymuszonym także pompki ciepła, z ruchomym wypełnieniem modyfikującym styczność z powietrzem wydmuchiwanym i wdmuchiwanym (np. wymienniki obrotowe), rekuperatory wysyłające ciepło przez przegrodę płytową, krzyżowe i przeciwprądowe.

Rekuperacja zapewnia zredukowanie strat ciepła wywołanych wentylacją budynku. Rekuperator zapewnia obniżenie do 80% energii koniecznej do ogrzania nawiewanego powietrza. Wykorzystywanie rekuperacji w nowych obiektach budowlanych jest przymusowe w budynkach przeznaczonych na pobyt 100 albo więcej osób (20m3/h na osobę) albo o wymianie powietrza w wentylacji mechanicznej powyżej 2000m3/h. Niektóre typy rekuperatorów gwarantują odzyskanie pary wodnej zawartej w wydmuchiwanym powietrzu i dostarczenie jej części do nadmuchiwanego powietrza, co osłabia energię zużywaną na zwilżanie powietrza w budynku. Dla podniesienia skuteczności wentylacji mechanicznej z rekuperatorem podłącza się ją do gruntowego wymiennika ciepła.

Wentylacja – jest to cyrkulacja powietrza, z zasady pomiędzy pomieszczeniami a powierzchnią na zewnątrz. Poprawnie pracująca wentylacja jest potrzebna w obszarach, gdzie mieszkają zwierzęta czy ludzie, dopływające z zewnątrz powietrze gwarantuje zamianę zużytego i zanieczyszczonego na nowe, wymagane do oddychania a także prawidłowej i pewnej pracy urządzeń zużywających powietrze. Jest to w szczególności znaczące w sytuacji drugorzędnych zanieczyszczeń, takich jak dym papierosowy, opary substancji chemicznych, pyły itp. Można także mówić o wentylacji jako systemie zamkniętym występującym np. w samolotach, gdzie zużyte powietrze jest filtrowane, a następnie łączone z tlenem, dostosowywana jest temperatura i wilgoć, a powietrze wraca do kabin.

W wentylacji mechanicznej zamiana powietrza jest niezależna od jakichkolwiek wpływów atmosferycznych. Wymuszony przepływ powietrza otrzymuje się dzięki użyciu jednego albo kilku wentylatorów. Wentylacja mechaniczna może posiadać wiele form zależnych od rodzaju wymiany powietrza, kierunku ruchu powietrza w porównaniu do wentylowanego miejsca, różnicy ciśnienia wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia. Realne jest również modyfikowanie parametrów powietrza wentylującego.